Meditatie. Zitten en niks doen. Het lijkt in onze stresserige wereld soms iets van een andere planeet. Op het oog lijkt het misschien saai, en een absolute verkwisting van onze kostbare en toch al zo schaarse tijd. We hebben zoveel te doen. De agenda puilt uit. We rennen van de ene activiteit naar de andere. Waarom zouden we toch regelmatig eens moeten mediteren? Wat is de winst?
Meditatie is meer dan een techniek. Het is een manier van leven. Het is een manier om het universum te zien, om audiëntie te houden voor de miljoenen fragmenten van informatie die op elk moment door onze geest razen. Je herkent dat vast wel. Die radertjes daarboven gaan maar door, altijd en overal. Een constant lawaai, zo lijkt het.

Hoe komen we van dat lawaai af? Niet.

Lawaai
We kunnen het lawaai niet kwijtraken. Het is een weerspiegeling van alle levensprocessen, het is de communicatie van het centrale zenuwstelsel met alle delen van het lichaam. Het lawaai stoppen zou betekenen: het leven stoppen. Om de geest tot bedaren te brengen zou je dus eigenlijk hersendood moeten zijn, of je hart zou moeten stoppen. Geen erg gezonde oefening.
Waarom is er dan toch altijd die praat over meditatie en hoe het ons zou kunnen helpen om dat lawaai te stoppen, om dat monster in ons hoofd in de houdgreep te nemen en tot bedaren te brengen? Het is goed om vast te stellen dat meditatie draait om het accepteren van de werkelijkheid. Meditatie gaat over leren om gebeurtenissen te observeren, die komen en gaan, zonder er op te reageren.

Gelijkmoedig
Er is een mooi Nederlands woord, dat je niet meer zo vaak hoort: gelijkmoedig. Mediteren is het handhaven van gelijkmoedigheid en het observeren van de dingen die komen en gaan zonder je er mentaal of emotioneel aan te verbinden. Of – zoals mijn leraar in Beijing dr. Xie Peiqi het zei – “Observeer, en laat datgene wat je observeert niet tot een chemische reactie leiden.” We kunnen ons denken niet stoppen. Kunnen we het dan tenminste kalmeren? Ja!
Meditatie kan je helpen om energie terug te sturen naar je parasympatisch zenuwstelsel, het systeem dat je spijsvertering, immuniteit en seksuele functie ondersteunt. Kortgezegd: het helpt de helende en zelfregulerende capaciteiten van je lichaam. Het helpt ook de hormonen te reguleren die vrijkomen bij stress, en reduceert dus de stressreactie. Hierdoor kalmeren lichaam en geest en wordt het in je bovenkamer ook wat rustiger (al zal het er nooit helemaal stil worden).

Het wordt in je hoofd dus nooit helemaal stil, maar je kunt wel stilte waarnemen. Er wordt wel eens beweerd dat muziek de stilte tussen de tonen is. In meditatie leer je de stiltes tussen je gedachten te zien. Die komen geregeld voorbij. Je kunt ze waarnemen in de leegte tussen in- en uitademen. Vergelijk het maar met een trein. Je zit in die rijdende trein, en zolang je in de trein rondkijkt is het beeld rustig. Zodra je naar buiten kijkt wordt je gek in je hoofd, want dan flitst het landschap aan je voorbij. De meesten van ons worden ‘gek in de kop’ omdat we ‘uit het raam kijken’ op zoek naar antwoorden. We zien de wereld voorbij flitsen in een veel te rap tempo. Maar wat zou er gebeuren als we focussen op de trein? Wat nou, als je gewoon ontspant in de rit die je maakt, en je ademhaling in harmonie brengt met het tempo van de beweging van de trein? Zie je het voor je? Je zou bijna in slaap sukkelen. Je beweegt mee en de trein draagt je. Dit is een manier om te kijken naar hoe onze relatie met het universum is.

Alles verandert
Het universum is constant in beweging, continu aan het veranderen. Alles beweegt doorlopend. Alles spiraalt doorlopend. Door de stilte in jezelf te vinden – als ik jou even oneerbiedig met een trein mag vergelijken – kom je in sync met de beweging van de kosmos. Dan kun je meebewegen, glimlachen en genieten van de rit. Je kunt leren om je niet langer te focussen op dingen ‘daarbuiten’, leren om met de flow mee te bewegen.

Sluit je ogen en voel de beweging van het hele universum, en je zult geen stress kennen. Alle betekenis en bedoeling kan worden gevonden in het levende ademende nu, maar we moeten rustig gaan zitten en naar binnen kijken.