Er zijn meer dan 200 reumatische aandoeningen. De oorzaak is in alle gevallen hetzelfde: een verstoring van de nieren en de lever. Bloed en energie circuleren daardoor onvoldoende. De spieren en aanhechtingen krijgen bij de gewrichten onvoldoende doorstroming. Afvalstoffen blijven daardoor te lang hangen. Er ontstaat stijfheid en pijn. De naam reuma is afgeleid van het Griekse woord voor rivier of stroom.

Bij pijn en stijfheid is er sprake van verlies aan elasticiteit van spieren. Een pijnlijk gewricht noodzaakt, via reflexen, de spieren op de aangetaste plekken, zich sterk te spannen. Het bindweefsel om elk gewricht krimpt hierdoor. Omdat de doorbloeding van de spieren samengaat met het gebruik van de spieren, ontstaat door minder gebruik van de spieren, ook minder doorbloeding. Een goed zuurstoftransport wordt hierdoor belemmerd. Er ontstaat een teveel aan urinezuur. De nieren kunnen het urinezuur niet goed verwerken.

Yin en yang
Reuma is een yinziekte. De energieën van de nieren en de lever zijn verstoord. Dat geldt ook bij artritis. In Tai Chi gebruiken we yin en yang en de vijf elementen energieleer. Belangrijk zijn: het verbeteren van de doorstroming in het hele lichaam met in het bijzonder de betrokken energiebanen; het verbeteren van de doorbloeding en energiecirculatie met zachte technieken en ademhaling; het verbeteren van de leverenergie (deze is verbonden met de spieren en pezen, bloedafzet, filtering).

Dat betekent verder, dat:

  • Bij reumapijn in de schouders aandacht wordt besteed aan de dikke en dunne darm, longen en galblaas;
  • Bij lager gelegen pijnen aandacht wordt besteed aan de energieën van de maag, milt, blaas, nieren en kringloopmeridiaan;
  • Bij zwellingen en opgeblazen toestanden de drievoudige verwarmer-meridiaan wordt bewerkt;
  • Bij vochtophoping de miltenergie wordt bewerkt.

Bescherming

Alles is energie. Ook weersomstandigheden en voeding. Bij vochtig weer en een vochtige wind moet je je hiertegen beschermen. Dat kan door kleding, door voeding en door oefeningen. Eet niet teveel vochtig voedsel (sauzen, soep, ijs, koud drinken) bij nat- en vochtig weer. Stel er droger voedsel tegenover. Doe je dit niet dan wordt het yin en yang-evenwicht verstoord. Bedenk dat bij een vochtig klimaat en wind er sprake is van een logge energie. Als die logge energie eenmaal in je lichaam zit gaat hij er moeilijk weer uit.

De voedingsadviezen aan reumapatiënten zijn niet zo goed. Er wordt hierbij niet in termen van energie gedacht. Zoals gezegd is reuma een yinziekte. Helaas eten reumapatiënten teveel yin-voeding. Daardoor wordt yin bij yin gevoegd en wordt de energiehuishouding nog verder meer verstoord.
De winter is yin. Als je dan yinvoedsel eet voeg je koud bij koud, terwijl je juist yang- en verwarmend voedsel moet eten om yin en yang-energieën in evenwicht te houden. Zo is rauwkost (yin en koud) voor reumapatiënten niet goed. Het spijsverteringssysteem van de mens is niet zo goed berekend om rauwkost te verteren. Het lichaam moet veel energie steken om rauwkost te verwerken.

Fruit is yin. Eet in de winter met mate fruit. Je kunt dan enkele soorten fruit wel yang maken. Eet gebakken banaan met kaneel, partjes appel met kaneel uit de oven, warme stoofpeertjes en een keer warme tutti frutti. Gebruik ook meer verwarmende kruiden. Gebruik in de voeding ook elke dag gember, in je thee of soep en eet een stukje gember met honing. Gember versterkt je afweer, je darmen en is goed voor de spijsvertering en verlicht pijn. Verwarmende kruiden (yang) zijn bijvoorbeeld o.a. kaneel, nootmuskaat, rozemarijn, dille, kruidnagelen, en zwarte peper.
In goede volwaardige voeding zijn ook de vijf smaken van belang. Daardoor verbeter je de spijsvertering en haal je meer bouwstoffen uit je voedsel. Bij elke maaltijd gebruik je de vijf smaken zout (zeezout), zoet, zuur, bitter en scherp. Deze smaken zijn in genoemde volgorde verbonden met je nieren, milt, lever, hart en longen. Eet minder vlees om een teveel aan urinezuur te voorkomen. In vis zitten betere en minder schadelijke zuren.

Vijf elementen

De vijf elementen spelen in Tai Chi een belangrijke rol. De lever is verbonden je spieren, pezen, ogen, bloefafgifte, de kwaliteit van je cholesterol. De nieren en blaas zijn verbonden met het hormoonstelsel, het beendergestel, gewrichten, merg. De blaas is tevens verbonden met je middenhersenen. De milt zorgt voor afweercellen, weerstand, is verbonden met je bindweefsel, het lymfeklierstelsel en het regelen van vocht.
Door de vijf elementen kun je de energie van je hart verbeteren zodat die beter voor de bloedcirculatie kan zorgen en op een goede wijze energie aan de nieren kan afstaan. Hart en nieren hebben ook met elkaar te maken. Doordat bij reuma-ziektes de nieren niet goed functioneren raakt het hart te vol en kan geen of onvoldoende energie aan de nieren afstaan. De nieren blijven dan te zwak.

Dat hart en nieren met elkaar te maken hebben is terug te vinden in de al zeer oude uitdrukking ‘in hart en nieren’ met iets bezig zijn. De longen en dikke darm horen bij elkaar en zijn belangrijk voor het opnemen van energie (chi) en de afscheiding van afvalstoffen. De longen zorgen ook voor de verdamping van vocht en de aanmaak van beschermend slijm en slijmvliezen. Een goed functionerende dikke darm geeft weer energie aan de maag.

Vitaminen

Pijn, medicijnen, yinvoeding, vreten energie en tasten het afweersysteem aan. Ook de hormoonhuishouding raakt verstoord. Dat alles zorgt ook voor verlies aan bouwstoffen, vitaminen en mineralen. Neem een goede B-complex met daarnaast extra B3, B6 en B15. Vitamine B3 stimuleert o.a de bloedsomloop en is goed tegen allergie.

B6 is goed voor bloed en voldoende ijzer, het verbeteren van de suikerspiegel, is vochtafdrijvend, goed voor de stofwisseling, zenuwen en spieren. B15 zorgt voor een beter zuurstoftransport van de longen naar het bloed en spieren. Vitamine C is een anti-oxidant, ondersteunt B6 en andere vitaminen en mineralen. Vitamine E is goed voor de aanmaak van goede cholesterol en goed voor het bindweefsel. E en A is in samenwerking met lecithine goed tegen vrije radicalen en om littekenweefsel en verklevinen te vermijden. De mineralen zink, magnesium en kalk zijn goed voor enzymen, weerstand, botten en spieren. Zink kan niet zonder kalk en magnesium. Deze drie moet je altijd samen nemen. Zink en B6 werken samen en zijn belangrijk voor de alvleesklier.

Kruidenthee

Drink dagelijks kruidenthee. Je kunt kiezen uit kamille, duizendblad, salie, brandnetel, citroenmelisse, venkel, rooibos, groene thee en driejarenthee. Deze kruiden werken zuiverend, ontspannend, zuurafdrijvend en bevorderen de gezondheid.
Doe in je thee ook een stukje gemberwortel of gemberpoeder.
Als je gewone thee drinkt, neem dan looizuur-arme thee.