Recent sprak ik met iemand over de enorme wervelwind van verlies die in de afgelopen paar jaar door mijn leven is geraasd. Ik vertelde dat het me door het geweld van de emoties heel erg is tegengevallen om mijn eigen lessen in de praktijk te brengen. De wedervraag was: "Wat is de belangrijkste les die je heeft geholpen?" Daar hoefde ik niet lang over na te denken. Leef in het moment. Vergeet het verleden, vergeet gisteren, kijk niet naar morgen. Of - zoals mijn opa in zijn laatste brief aan mijn oma schreef - "Zorgen voor dien tijd, geeft dubbele narigheid."
Roeiboot
Wij zeggen altijd dat we vooruit kijken naar de toekomst. Maar er bestaat een mooie metafoor, dat het leven is als een rivier, en jij zit in een roeiboot. Je denkt wellicht meteen aan het gezegde 'roeien met de riemen die je hebt'. Dat is al een goeie. Maar interessanter is nog wel dat je in een roeiboot niet ziet waar je heen gaat. Je ziet waar je vandaan komt, je zit met je rug naar de toekomst. In een roeiboot kijk je dus vooruit naar het verleden. Van de toekomst zien we niets, of weinig. Soms vang je er een glimp van op als je over je schouder kunt kijken. Met iedere riemslag komen we in nieuw vaarwater dat we nog niet overzien totdat we ons spoor er doorheen getrokken hebben. Dit is hoe ik normaliter graag in het leven sta. Maar de afgelopen jaren hebben dit voor mij wel verder toegespitst. Ik leef in het moment.
Nog vrijwel dagelijks kan ik verzuipen in tegenslagen. Vrienden kwijtraken. Geen woonruimte kunnen vinden. Nooit meer een partner hebben. Niet kunnen wortelen. Een kwakkelende gezondheid. Ik overleef door in het moment te vertoeven. In het moment kan ik toch tevreden zijn, dankbaar zijn. Dan kom ik terug bij de les die je kunt vinden in veel oude culturen. In alle negativiteit die je op je pad kunt vinden is het erg helpend om bepaalde leefregels te volgen. Ik noemde al dankbaarheid en tevredenheid. Maar er zijn er meer. Zelfbeheersing. Zelfbeheersing vereist dat we in alle situaties kalm blijven en de zaak rationeel benaderen. Door zelfbeheersing trainen we de spieren van ethische emoties en versterken we tegelijkertijd ons vermogen tot zelfbeheersing. Het lijkt erop dat we via bewuste inspanning onze emoties in de juiste richting sturen. En dat is lastig! Bij zelfbeheersing draait alles om oefening. Als we negatief over mensen denken en spreken, kunnen we geen welwillendheid ontwikkelen. Welwillendheid, dat is ook een goeie. Wees welwillend voor de zwakken, de vertrapten en de overwonnenen, luidt een regel van de Samoerai.
Yuma
Bij het in het hier en nu blijven wordt ik heel erg geholpen door Yuma. Tweeëneenhalf jaar geleden kwam deze slimme, sensitieve, uitbundige witte herder in mijn leven. Ik zeg wel eens: hij heeft feitelijk mijn leven gered. Hij houdt me bij de les, maakt me vrolijk, en daagt me uit. Dat laatste vooral conditioneel. Van een dier kun je heel goed leren in het moment te blijven. Zonder twijfel is Yuma voor mij een geweldig medicijn op het pad naar herstel, naar balans.
Zevende Richting
Persoonlijk heb ik vooral ook veel aan de lessen van de Native Americans, de indianen. Tijdens de dagen van Het Helende Pad leg ik al vele jaren uit hoe de indianen bezig zijn met de Zeven Richtingen. En ik heb er in deze nieuwsbrief ook al eerder over geschreven.
Hoewel de overleveringen per stam en regio verschillen, blijft de kern van de Zeven Richtingen over het algemeen consistent. Het Oosten is de richting van het ontwaken, van de verbinding met het hogere. De plek van nieuw beginnen, zonsopgang, verlichting en helderheid. Het symboliseert de vonk van bewustzijn, het moment waarop je je ogen opent en werkelijk ziet. Het Zuiden is de richting van groei. Het Zuiden draagt de energie van jeugd, expansie, leren en vertrouwen in zichzelf. Hier vinden we warmte, vitaliteit en de moed om onze grenzen te overstijgen. Het Westen is de richting van transformatie. Het staat voor introspectie en de wijsheid die voortkomt uit naar binnen kijken. Het is de plek waar de zon ondergaat en ons eraan herinnert dat eindes heilige doorgangen zijn. Het Noorden is de richting van wijsheid. De plek van helderheid, discipline, kracht en leiding van voorouders. Het herinnert ons aan de wijsheid van hen die ons voorgingen.
De vijfde richting is boven, de hemel, geest en hogere sferen. De indianen spreken dan van Tunkashila, grootvader hemel. Boven is het rijk van de hemelwereld, kosmische energie, leiding en goddelijke verbinding. Het staat voor verheffing en verruiming voorbij de menselijke ervaring. De zesde richting, het kan niet missen, is beneden, aarde, fundament. Beneden verbindt ons met Moeder Aarde, de aardende kracht die ons voedt, draagt en in stand houdt. Het leert ons geworteld, gesteund en veilig te blijven.
En dan tot slot de Zevende Richting. De richting waarvan de indianen zeggen dat als we die oprichten, dat dan ons leven goed is, in balans is. Die zevende richting is het pad naar binnen toe, ons innerlijke universum ontdekken. Deze innerlijke richting is het equilibrium, het centrum, waar alle andere richtingen samenkomen. Het is de plek van intuïtie, waarheid, identiteit en spirituele afstemming.
Genezing
Alle genezing begint van binnen. Alles wat ik lees over de Zeven Richtingen bevestigt dit. Zonder de innerlijke richting blijven de andere zes gefragmenteerd en los van elkaar staan. Het centrum – jouw centrum – is de plek waar balans terugkeert, waar helderheid ontstaat en waar het lichaam zich zijn natuurlijke staat van harmonie herinnert.
Hoe kun jij je centrum vinden? Wel, de dingen die mij helpen zijn heel persoonlijk, denk ik. Ik bedoel, ik weet niet echt of ze jou zullen helpen. Maar misschien geven ze een richting aan hoe jij je pad naar binnen toe kunt vinden en versterken.
Als kind was ik al een onderzoeker, een denker. Ik noem mezelf wel eens een hyperdenken, omdat die gonzende machine in mijn hoofd zeldden stil staat. Ik lees veel, verdiep mijn kennis. Bijvoorbeeld over de ziel, over ons onderbewuste. En daar denk ik dan weer veel over na. En kom tot inzichten. Inzicht verkrijgen geeft mij erg veel rust en balans.
En dan is er muziek, is er klank. De afgelopen jaren speelde ik niet meer in bands. Maar ik had wel een samenwerking met een zanger. Die heb ik recent beëindigd. We waren vooral bezig met zijn muziek, met zijn presentatie. Ik verloor mezelf. Nu heb ik weer volle focus op muziek die ik mooi vind, op mijn gitaarspel, op mijn zang. Met die ene long is zingen wel een beetje een uitdaging geworden, maar de bevrediging is groot. En dan zijn er mijn vele spirituele instrumenten. Gong, klankschalen, fluiten en andere instrumenten zijn zeer meditatief, en daarmee kom ik bij nog zo'n ding wat mij erg helpt, dat is natuurlijk meditatie. Je zult mij trouwens niet vaak zien zitten mediteren. Maar Taijiquan is meditatie in beweging. Qigong oefeningen idem dito. Wandelen met Yuma in de natuur kan zeer meditatief zijn. Daarom wandel ik heel vroeg, als het nog donker en redelijk stil is. Of ik doe een staande meditatie, dat geef ik verreweg de voorkeur boven zittend mediteren. Op mijn website vind je diverse artikelen over meditatie.
Ik volg mijn passies, en die helpen me het pad naar binnen toe te vinden. Ze helpen me enorm om in het moment te verblijven. Jij zult andere passies hebben. Volg die. Ik hoor mensen vaak zeggen dat je jee toekomst moet visualiseren. Maar als je in de ellende zit is dat visualiseren lastig, zo niet onmogelijk. En eigenlijk is dit effectiever: leef je passie. Dan wordt je een magneet voor goede dingen.
Er is nog een ding dat me enorm helpt. Iets waar ik nog steeds wel emotioneel over kan worden. Ik voel me door heel veel vrienden in de steek gelaten. "Als je me nodig hebt moet je bellen, hoor!" Dit kreeg ik vaak genoeg te horen. Maar dat doe ik dus niet. Ik ben een hulpgever, geen hulpvrager. "Oh, ik moet de laatste tijd zo vaak aan je denken..." Ook zoiets dat af en toe in mijn Whatsapp verschijnt. Tja, waarom stuur je dan niet even een appje, denk ik dan. En de mensen die steeds beloven langs te komen... ze moeten nog komen. "Nee, nu laten we het niet meer zo lang duren, hoor!" Gevolgd door zwijgen. En als ik zo'n vriend app, en informeer hoe de zomer was, dan krijg ik te horen: "Nou, niet geweldig... druk druk druk..." De kluizenaar in mij trekt zich nog verder terug. Dan is het een verademing als er soms onverwacht iemand opstaat die wél belangstelling toont, die wél geregeld contact zoekt. En dat wordt dan wederkerig. Erg verfrissend. Erg helpend. Gelukkig zijn die mensen er ook.
Ik hoop dat jij, mocht je stormen in je leven ervaren, mensen om je heen hebt die je helpen. En wellicht kan dit verhaal je helpen om meer weerbaar te zijn tijdens zo'n storm.
Toevallig kreeg ik bij het afronden van dit artikel een Whatsapp bericht van een vriendin, die ook een storm in haar leven moet ondergaan. Ze ervaart veel verdriet, juist ook op momenten als ze het pad naar binnen bewandeld, meditatief bezig is, haar passie volgt. Ja, dat is dan nog wel even het vermelden waard. Op het pad naar binnen toe zul je emoties tegenkomen. Maar je moet maar zo denken: tranen reinigen.