Meditatie is een staat van zijn. Een natuurlijke staat. En die staat, die is er gewoon. Het is dus eigenlijk meer een kwestie van niets doen dan iets doen. Het is een natuurlijke staat, een staat die we eigenlijk zijn kwijtgeraakt. Vandaar dat je in mijn optiek bij meditatie niet spreekt van veranderd bewustzijn, maar juist in het dagelijks leven een veranderd bewustzijn hebt. Ik ga het uitleggen.

Meditatie is een staat van zijn, niet een techniek of een methode. Er zijn allerlei tradities die methodes aanbieden om in die staat te geraken. Maar ze bieden ook het gevaar dat we ons verliezen in die methodes. In werkelijkheid heb je geen enkele techniek of methode nodig om in die staat te geraken. Het is nu – op dit moment – beschikbaar voor je. Het is belangrijk om een helder onderscheid te maken tussen de methode en de staat. Veel leraren verzuimen dat.
Die staat heeft ook niets te doen met religie of spiritualiteit, het is een natuurlijke staat van zijn, van ervaren. En denk vooral bij die meditatieve staat niet aan een soort slaap. Je kunt in die staat zijn en enorme prestaties leveren. Ik heb eens een Tibetaanse monnik gezien die drie dagen non-stop meditatief kon hardlopen. En hárd! Niet voor niets zijn sportwetenschappers bezig met onderzoek naar die staat, om atleten te helpen bij hun prestaties. Een van mijn leraren had twee leuke kwalificaties. Als je iets min of meer begreep zei hij: “You’re in the ball park.” En als je die staat wist te bereiken: “You’re in the zone.” Je kunt het ook flow noemen. Topsporters willen ook graag ‘in the zone’ zijn.

Leiden en sturen
Dr. Xie sprak in de gezondheidsoefeningen het liefst over Daoyin, hetgeen zoveel betekent als leiden, sturen. Leiden en sturen van je geest, en daarmee je energie. Dat leiden en sturen heeft heel veel te maken met de eerdergenoemde natuurlijke staat. En voor zover je over methode of techniek wilt praten: alles komt steeds weer neer op de drie basisingrediënten: houding, ademhaling, intentie (focus).
Om het even iets ingewikkelder te maken, dit is allemaal wat de Chinezen noemen nahemelse beoefening, waarin je je bezighoudt met de ontwikkeling van Qi en bloed. Het streven in deze beoefening is om gezond te worden, je lekker te voelen, en uiteindelijk in harmonie te geraken en ‘vol te worden’ (iets waar ik nu niet op in ga, maar waar ik het in de lessen geregeld over heb).

Het tegenovergestelde hiervan is de voorhemelse beoefening, waarin de focus ligt op de spirituele kant en die zich meer bezighoudt met de innerlijke alchemie van Jing en Shen. Hierin gaat het over het oplossen van het valse zelf, en de ervaring van de ware natuur. Het geïdealiseerde aspect hiervan is de Dao ‘aan te raken en te kennen’.
Maak je niet druk om alle variatie die er bestaat. De essentie van Ch’an, of Zen 坐禅, ‘zuochan’, ‘zazen’ (zitten in absorptie), en het Daoistische 坐忘 ‘zuowang’ (zitten en vergeten), of 静坐 ‘jingzuo’ (zitten in stilte), is allemaal hetzelfde. De rest is lokale inkleuring.

Natuurlijke staat
Ware meditatie is eigenlijk rusten in de natuurlijke staat. Rusten is deels berusten. Laat alles zijn zoals het is. In ware meditatie bewegen we niet in de richting van de natuurlijke staat, of proberen we die te creëren. We starten in de natuurlijke staat. Laat de ‘meditateur’, de controleur in je hoofd, los. Ga niet in discussie met die kletskous in je hoofd, die ‘Monkey Mind’. Leidt hem gewoon af met je focus. Laat alles zijn wat is.
Wat je al snel zult ontdekken is dat de vrede en verstilling, die je soms zo krampachtig probeert te bereiken, er gewoon zijn. Alles wat je behoeft te doen is stoppen met proberen iets te bereiken. Heb vertrouwen. Laat los. Laat je ervaring zijn wat hij is.
Soms voel je je goed, vredig. Andere keren voel je je opgewonden, bang, verontrust. Soms voel je je somber, andere keren gelukkig. Als je gewoon jezelf waarneemt, en nou eens eventjes niet pogingen onderneemt om zoiets als verlichting of stilte te bereiken, dan krijg je eindelijk zicht op de onderliggende natuurlijke staat.

Bewustzijn
Het is wat lastig om over een veranderde staat van bewustzijn te spreken. Eigenlijk leven wij dagelijks in een soort van veranderde staat van bewustzijn. Meditatie helpt ons terugkeren naar een natuurlijke staat van bewustzijn. Als je het hebt over het potentieel van meditatie dan heb je het over een soort van spiritueel ontwaken. Een ontwaken naar de realisatie wat jij bent, de realisatie der dingen, de verbondenheid tussen alle dingen.
Er zijn veel soorten veranderd bewustzijn. Blijdschap. Verdriet. Depressie. En dan natuurlijk ook één worden met de kosmos, dat is ook een veranderd bewustzijn. Het gevoel dat je bewustzijn groter wordt is een veranderde staat van bewustzijn. En de meeste mensen denken dat verlichting een veranderde staat van bewustzijn is. Maar dat is een misvatting; verlichting is de natuurlijke staat van het bewustzijn, de onschuldige, ongerepte staat van bewustzijn. De staat waarin gedachten je niet langer vervuilen. De staat waarin je vrij bent van manipulatie door je geest.
We kunnen niet bij onze ware natuur komen door manipulatie. We kunnen niet voorbij ons masker komen door te veranderen, we kunnen alleen beginnen om ons bewustzijn toe te staan wakker te worden, door onszelf toe te staan te rusten in de natuurlijke staat, die er om te beginnen ooit was.