Dr. Zhu Shengan2018-02-21T21:58:10+00:00

Ik had het voorrecht om vanaf 2003 bij dr. Zhu Shengan te trainen. In 2004 kwam hij naar Nederland, logeerde bij mij thuis, en in dat jaar accepteerde hij mij als leerling. In 2005 was ik weer in China, voor een boeiend en leerzaam verblijf. In 2007 had ik weer een reis naar Beijing gepland, vooral om bij dr. Zhu te gaan trainen en mijn eigen kennis verder te verdiepen. Een maand voordat ik zou vertrekken werd dr. Zhu plots opgenomen in het ziekenhuis met hartklachten. Ik ging wel naar China. Elke zaterdagochtend komt een groep leerlingen in Beijing bij elkaar bij dr. Zhu’s voormalige kantoor om te trainen en uit te wisselen. Ik mocht met hen meetrainen.

Traditionele Chinese cultuur
Dr. Zhu werd geboren in 1946 in Hebei. Hij komt uit een redelijk gegoede familie en genoot een goede opleiding. Hij ontwikkelde al op vroege leeftijd een grote belangstelling voor de traditionele Chinese cultuur. “Toen we nog op het platteland leefden, keek ik altijd hoe mijn grootvader Tai Chi Chuan beoefende,” herinnert hij zich. “Maar pas toen ik oud genoeg was om Chinese krijsgkunst-novellen zoals ‘De Drie Koninkrijken’ te lezen, kreeg ik ook behoefte om vechtkunst te gaan leren. We verhuisden naar Beijing toen ik zes jaar oud was. In die tijd waren er dertien Shaolin meesters in Beijing die openlijk les gaven. Dat wil zeg-gen: zij gaven ook les aan anderen dan de directe familie (dat laatste is in China een heel gebruikelijk fenomeen, MT). Ik werd door een leraar geaccepteerd en mijn opleiding begon: trainen van 5.30 uur totdat mijn school begon, en dan vervolgens na school tot aan bedtijd. Later ging ik naar een leraar die Cha Chuan onderwees (Cha boksen).“

Wang Xialin
“Het duurde nog tot 1967 voordat ik mijn ware leraar vond: Wang Xialin (ten tijde van de Culturele Revolutie was zij een van de beroemdste artsen in China, MT). Deze ongetrouwde vrouw had een keihard karakter en een humeur dat zelfs de hardste mannen deed wegjoeg. Maar ze bezat ook ongeëvenaarde talenten en een indrukwekkende achtergrond. Haar overleden vader was de ‘Da Xia van het Noorden’ geweest, een eretitel die alleen aan waarlijk grote beoefenaars van Martial Arts werd gegeven.
Ze had de traditie van Tongbei Boksen van haar vader geërfd, evenals zijn vaardigheden in Traditionele Chinese Orthopedie.” Dr. Zhu is zeer serieus als hij vertelt: “Ik ben de gehele 30 jaar dat ik onder haar studeerde bang van haar geweest. Maar ik heb ook nooit een meer briljante leraar gehad. Elke vrije minuut verbleef ik bij haar thuis, om maar geen gelegenheid tot leren of verhaal te missen. Ik maakte haar huis schoon, kocht dingen waarvan ik vond dat ze die mistte, zette thee voor haar, kookte voor haar. Toen ze stierf, cremeerde ik haar. Dit alles was inherent aan de relatie meester-discipel.“
“Eerst studeerde ik alleen Tongbei Boksen onder haar, maar al snel leerde ik ook Traditionele Chinese Geneeskunde. Als je bij een meester studeert, leer je niet slechts één onderwerp. Je bestudeert de persoon, je bestudeert hun interpretatie van de cultuur die aan hen werd doorgegeven. Dus studeerde ik bij haar ook Chinese Orthopedie. Later, aan de universiteit, studeerde ik geneeskunde. Maar ik had nooit een waar begrip gehad zonder Wang Xialin.”

Tongbei Chuan
Ik heb Zhu Laoshi indrukwekkende demonstraties zien geven, handvorm en zwaardvorm, Chen-stijl en Yang-stijl Tai Chi Chuan, Bagua Zhang en vooral zijn specialisme: Chi Shi Tongbei Chuan. Hij is de 6e generatie meester in deze traditionele krijgskunst.Zhu Laoshi koos een carrière in de Chinese geneeskunde. Hij studeerde Chinese en westerse geneeskunde, bij uiteenlopende medische professionals in de betere ziekenhuizen in Beijing. Desondanks zegt hij dat hij het ware begrip van de Chinese geneeskunde heeft gekregen van zijn meester, mevrouw Wang Xialin. Hij specialiseerde zich onder meer in botbreuken, vrouwenkwalen, kanker en reuma. Onder meer was hij de directeur van het op één na belangrijkste hospitaal in Beijing, de Confucius Temple Traditional Chinese Medicine Clinic.

Weinig leerlingen 
Hij neemt maar weinig leerlingen aan, maar ze doen het over het algemeen erg goed. Zo is een leerlinge elke ochtend te zien op televisie in heel China, in een programma dat ochtendgymnastiek aanbiedt. Dr. Zhu is – laten we het even heel voorzichtig formuleren – een erg directe man. Zo trapte hij ooit de eerste man van Hongkong de deur uit. Deze had een flink pakket geld op tafel gegooid op zoek naar genezing, maar zich daarna bijzonder arrogant gedragen. “Jij zult met nooit beter worden door je mentaliteit,” zo riep de dokter hem achterna. Dr. Zhu staat hierom bekend in heel Peking. Hij mag vele hooggeplaatste functionarissen tot zijn patienten rekenen. Zijn directheid uit zich niet alleen in het nogal hard optreden tegen mensen die zich naar zijn mening niet netjes gedragen. Toen hij hoorde dat kort achter elkaar mijn vader en mijn broer ernstig ziek werden, ging hij direct naar de apotheek en liet voor hen medicijnen samenstellen.

Xiao Jia
Op een ochtend zaten we lekker in de tuin te ontbijten, toen Zhu Laoshi me vroeg wat ik nu het liefste wilde leren. Een handvorm, een zwaardvorm, ik mocht het zeggen. Ik had in China al een vorm van hem gezien, die erg prachtig is: de Xiao Jia van Yang Shao-hou. Deze kleinzoon van Yang Lu-chan en oudere broer van Yang Cheng-fu leefde van 1862 tot 1930. Wat we tegenwoordig de traditionele Yang-stijl noemen werd ontwikkeld door Yang Cheng-fu. Deze paste de vorm aan, zodat hij toegankelijker werd voor de mensen en populairder kon worden. Hij haalde onder meer de snelle trappen er uit, evenals het meer ingewikkelde draaien van het middel.
Yang Shao-hou gaf les in wat we wel ‘de oude Yang-stijl’ noemen. Dus wat we tegenwoordig traditioneel noemen is een gemodificeerde (sommigen zeggen: versimpelde) vorm. De senior studenten van Yang Shao-hou, die na zijn dood niet bij Yang Cheng-fu gingen trainen, werden uit de Yang-stamboom geschreven. Vandaar dat we vandaag de dag vooral de vormen van Yang Cheng-fu kennen. Ik ervaar het als een bijzondere eer dat Zhu Laoshi mij les wilde geven en dat hij me de Xiao Jia van Yang Shao-hou wilde bijbrengen.

Chinees koken
Ik heb van Zhu Laoshi niet alleen een Tai Chi vorm geleerd, maar ook een eerste introductie in Chinees koken. Heel bijzonder. Als je die man ziet koken is het bijna net zo bijzonder als wanneer je hem Tai Chi ziet doen. Met volle aandacht, echt zen. En het smaakt voortreffelijk. Naast Tai Chi en koken hebben we veel gepraat. Natuurlijk over Tai Chi. En over koken. Maar ook diepgaande filosofische discussies. Zo schreef hij voor mij op een van delaatste dagen hier in Nederland een gedicht van een diep filosofisch gehalte. Het gedicht gaat onder meer over verandering.

Heel in het kort komt het hierop neer: veranderingen zijn aan de orde van de dag, zelfs al doen wij mensen soms alsof we de wereld kunnen stopzetten. Die veranderingen kun je op twee manieren tegemoet treden: je kunt er positief tegenover staan of negatief. Negatief betekent dat je weerstand biedt en dat je gezondheid schade oploopt. Het gedicht geeft aan dat een positieve levenshouding in vele opzichten bevorderlijk is voor je gezondheid. Bovendien geeft het gedicht aan dat je dagelijks moet blijven oefenen, met aandacht voor acht punten: ontspanning (Song), een constant ritme (Wen), niet teveel kracht en niet te weinig (Yun), stilte (Jing), lichtheid (Qing), beweeglijkheid (Ling), rondheid (Yuan) en levendigheid (Huo).