De Vier Geheime Woorden

Geheime Woorden

In Taijiquan zijn het bekende begrippen: de Dertien Houdingen, de Acht Poorten, de Vijf Richtingen. Veel minder bekend zijn de Vier Geheime Woorden. Maar weinig leraren onderrichten hierover, en zeker niet openlijk. En vanwege die geheimzinnigheid is er natuurlijk ook veel verwarring ontstaan. De Vier Geheime Woorden vormen een verdere verdieping van de Dertien Houdingen, en vormen de basis voor Duwende Handen van hoog niveau. Ja, het is ingewikkelde materie. Niet voor niets wordt er gezegd: “Er zijn drie levens nodig om Taijiquan te leren.”
De Vier Geheime Woorden zijn vormeloos en geluidloos. Alleen degene die een hoog niveau heeft bereikt kan de betekenis bevatten van wat over Qi wordt gezegd. Alleen wanneer je Qi cultiveert zodat het kan worden verspreid naar je vier ledematen kun je antwoorden vinden op de geluidloosheid en de vormeloosheid van de vier woorden.

Luisteren
Het vermogen om Qi in te zetten voor allerhande doeleinden is direct gerelateerd aan je lichaamsstructuur, ademhaling en intentie. Ook aan je vermogen om te gronden, te wortelen, bijvoorbeeld. En Song speelt ook een grote rol, een begrip dat wel vertaald wordt als dynamische ontspanning. Wanneer deze aspecten in je lichaam geïntegreerd zijn, ben je in staat om in je lichaam en daarbuiten te ‘luisteren’, waar te nemen. Dit waarnemen is de basis voor Tui Shou, Duwende Handen, en voor Taijiquan toepassingen waarin externe beweging en interne energie worden gecombineerd tot een naadloos geheel. Een spel van fysiek en mentaal luisteren en antwoorden dus. De Vier Geheime Woorden is een techniek om verdieping op dit terrein te vinden.
In de kern gaat het hier om een techniek van timing bij het reageren op een kracht van je tegenstander, door correct gebruik van de Taijiquan principes en Qi.

Vier Geheime Woorden
De vier woorden zijn Fu (覆), Gai (盖), Dui (对) en Tun (吞). Het karakter Fu betekent: bedekken, overlopen, kapseizen. In dit verband wordt Fu vertaald als bedekken, hetgeen als volgt uitgelegd: beweeg Qi door je hele lichaam, gebruik het om de kracht van te bedekken zodat hij niet kan bewegen.
Gai kan betekenen deksel, bedekking, luifel, bedekken, verbergen. In het Engels wordt Gai vertaald als ‘blanketing’. Mooi woord. Bedekenen. Niet echt een Nederlands woord. Maar in dit verband wordt het vaak vertaald als ergens een deken overheen leggen. Je voelt de verwarring al met Fu. Beide zijn dus een vorm van bedekken. De uitleg: gebruik je Qi om direct de inkomende kracht van je tegenstander met een deken te bedekken.
Dui heeft vele betekenissen, onder meer: confronteren, correct, voor, naar, passen, antwoorden. Confronteren is de hier geldende vertaling. Er wordt gezegd: leidt je Qi naar waar de krachten van de tegenstander binnenkomen, vind die krachten heel precies, en laat dan daar los.
Tun: slikken, nemen. In dit verband wordt echt slikken bedoeld. Het wordt uitgelegd als: gebruik Qi om de kracht van de tegenstander helemaal in te slikken en op te lossen.

Lekker vaag, he? De vier woorden beschrijven iets dat onzichtbaar en onhoorbaar is. Als je het niveau van Dong Ji (een diepgaand begrip van Taijiquan) nog niet hebt bereikt en je vaardigheden nog niet uiterst verfijnd zijn, dan kun je de vier geheime woorden niet volledig begrijpen. Wat wel helder wordt uit de beschrijvingen is dat de vier woorden draaien om Qi. Logisch. Door Yi – Qi – Li kun je ontspannen kracht opwekken en beweging met een natuurlijke flow door je vier ledematen laten stromen. Die ledematen kunnen daardoor op heel natuurlijke wijze doen wat moet gebeuren om in balans te blijven en om krachten te weerstaan, zonder verlies van energie.

Analyse
Om de kern van de vier woorden te bevatten moet je begrijpen hoe de technieken zijn gebaseerd op Yin en Yang, op eb en vloed in je lichaam. De juiste timing is daarbij belangrijk, en je moet getraind de Taijiquan technieken beheersen op een diep niveau; je moet getraind zijn in Daoyin, in het sturen van Qi door je geest, door je denken, je intentie.
Qi functioneert als sinusgolf. De ene energie (Yin of Yang) gaat over in de andere. Yang energie stijgt wanneer Yin energie daalt. En omgekeerd. Het is belangrijk om vast te stellen dat energie nooit alleen maar Yin of alleen maar Yang is. Yin ligt besloten in Yang, is aanwezig in Yang, en omgekeerd. Wanneer je het Yin Yang symbool een kwartslag draait, dan heb je feitelijk de oude weergave van Yin Yang, en zie je letterlijk een sinusgolf.
Hoe pas je dat nou met een tegenstander toe? Reagerend op de energie van een tegenstander moet op de eerste plaats helder zijn of het gaat om stijgende of dalende Yin of Yang. Als dat helder is kunnen we op natuurlijke wijze antwoorden, reageren, met onze eigen Yin of Yang energie.
De Vier Geheime Woorden benadrukken dat onze respons in verhouding moet zijn tot de energie van de ander. Die respons vereist lichaamssensitiviteit, timing en beheersing van techniek. Elk van de energieën van de vier technieken ontstaan in antwoord op een specifiek moment in de beweging van de tegenstander, en zoals te verwachten valt kun je hierin vier fasen onderscheiden.

Vier fasen van Qi gebruiken
Wanneer een tegenstander probeert om kracht uit te oefenen, gebruik Fu, bedekken. Begint hij daadwerkelijk kracht uit te oefenen, gebruik Gau, leg er een deken overheen. Wanneer kracht wordt uitgeoefend die nog niet het maximum heeft bereikt, gebruik Dui, onderscheppen, confronteren. En wanneer de kracht van je tegenstander bijna zijn piek heeft bereikt, pas Tun toe, slikken.
De relatie tussen de verschillende fasen en de vier technieken is misschien lastig om te onderkennen. Maar je zou het globaal als volgt kunnen zien. Bij ongeveer 90% kracht van je tegenstander, slikken. Bij 55 tot 60% kracht, confronteren. Bij
15 tot 25%, leg er een deken overheen. En bedekken doe je wanneer de kracht net begint. maar het blijft een ingewikkelde materie.
In de opbouw van de kracht van je tegenstander van 0 tot 100% zijn er op verschillende momenten in die opbouw dus verschillende technieken als antwoord vereist. Dat leer je alleen maar door oefenen, oefenen, oefenen. Uiteraard met een partner. Hoe hoger je niveau is, hoe minder externe kracht en beweging je gaat gebruiken.
Slikken vraagt over het algemeen de meeste fysieke beweging. Onderscheppen is meer gebalanceerd in externe beweging en interne (Qi-)beweging. Een deken leggen is meest intern, en bedekken is vrijwel geheel intern met zo goed als geen externe beweging. Over bedekken wordt wel gezegd: “Stel je voor dat je Qi groter is dan je tegenstander.”
Het sturen van je Qi doe je met je Yi, je intentie. De hoeveelheid en de kwaliteit van je Yi die je inzet verschilt ook per techniek. Om je deze vaardigheden eigen te maken is het vereist om de fysieke bewegingen te begrijpen en te kunnen gebruiken, het vermogen om Qi om te zetten in Jin, in Fa Jin (explosieve kracht) en gefocust bewustzijn (Yi). Als we kijken naar de technische vaardigheid die is vereist om de vier technieken uit te voeren, van makkelijk naar moeilijk, dan is de volgorde: slikken, onderscheppen, een deken leggen, bedekken.

Dieper begrip
Het lijkt nog een lange weg, voordat onze vaardigheden van een dusdanig niveau zijn dat we een deken kunnen leggen of zelfs bedekken. Laat je niet ontmoedigen. We oefenen op het niveau waarop we ons bevinden. We scherpen de vaardigheden aan voor correcte lichaamsstructuur, wortelen, ontspannen, goede ademhaling, inzet van intentie. Denk aan wat ik vaker zeg. Je bent nooit honderd procent ontspannen, je bent alleen steeds minder gespannen. Je bent nooit honderd procent in balans, je bent alleen steeds minder in onbalans. Dat is de afdronk van je training. Dat is je doel. Dat is ook je beloning. En datzelfde geldt voor het waarnemen van Yin en Yang en het toepassen van de Vier Geheime Woorden.
Een aloud adagium in Taijiquan is: “Onderscheid Yin van Yang.” Wanneer we de vorm beoefenen onderscheiden we Yin en Yang in de verschillende bewegingen. In een volgende fase wordt het belangrijk om Yin en Yang niet alleen te onderscheiden, maar ook te leren luisteren naar wanneer Yin overgaat in Yang en omgekeerd. Hoe de verhouding Yin Yang is. Wanneer we dát proces in ons lichaam kunnen onderscheiden, dan kunnen we ook beginnen dit toe te passen in de interactie met anderen, dan kunnen we leren dit ook bij die ander waar te nemen en Yin en Yang te onderscheiden. En zo leren al oefenend met een partner om Yin Yang te harmoniseren. Op die manier begrijpen we Taijiquan steeds dieper, en daarmee onszelf.

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin