We bestaan niet alleen uit vlees en bloed, maar ook uit levensenergie. De Chinezen noemen dat Qi, de oude Grieken hadden het over pneuma, in India zeggen ze prana en de indianen in Noordamerika spreken van medicijn. De Chinezen bestuderen de natuur en de mens als duizenden jaren en vanuit die waarnemingen is de Traditionele Chinese Geneeskunde ontstaan.

Qi stroomt in je lichaam door kanalen die meridianen worden genoemd. Twaalf van die meridianen zijn verbonden met eveneens twaalf organen, en ze zijn naar die organen vernoemd. Je spreekt dus bijvoorbeeld van Glasblaas-meridiaan en Nier-energie. Al voor onze jaartelling wisten de Chinezen dat het hoogtepunt van de energiestroom in de loop van een dag verschuift, van het ene orgaan naar het andere. Om de twee uur dus, twee maal twaalf is 24. Dat heeft nogal wat gevolgen, en als je je leven een beetje aanpast op deze zogeheten orgaanklok, dan kan dat je gezondheid sterk verbeteren.
Al ruim tweeduizend jaar geleden hebben de Chinezen hieromtrent de eerste richtlijnen opgeschreven. Het is een eenvoudige manier om in harmonie te komen met het universum en het ritme en de natuurlijke cyclus van het lichaam. Veel van deze voorschriften komen tegenwoordig vreemd over en zullen menigeen de wenkbrauwen doen fronsen. Als je er wat meer onbevooroordeeld tegenover staat, zullen er wellicht toch bruikbare tips tussen zitten, die het leven enorm kunnen veraangenamen.
Nog even wat losse opmerkingen. Als de Chinezen (en ik dus ook) het over organen hebben, bedoelen ze niet die lappen in je lichaam, maar de functie die zo’n orgaan vervult. Bovendien onderscheiden de Chinezen twee organen – twee functies – die wij niet kennen: Pericard (Hartzakje) en Driewarmer.
De Chinezen hebben een model ontwikkeld om de wereld om hen heen te kunnen verklaren. Het model van de Vijf Elementen, oftewel de Vijf Fasen. Bij elk van die horen twee organen, een Yin en een Yang orgaan. De Yin-organen zijn het belangrijkst. Alleen het element Vuur telt niet één maar twee Yin en twee Yang organen. Zo kom je dan uiteindelijk op twaalf organen.

Lever, Longen en Dikke Darm
We beginnen ’s nachts. Zo rond 01.00 uur zou je het beste kunnen slapen. Van 01.00 tot 03.00 uur zit de energie vooral in de Lever (element Hout, Yin). Tijdens de uren van Lever en Longen zou je diep in slaap moeten zijn. De Lever is dan druk bezig om het lichaam te ontdoen van afvalstoffen en nieuw bloed te produceren. Bloed kan alleen terug naar de Lever stromen als we liggen, de Lever kan daarom zijn werk alleen maar goed doen als we slapen.
Van 03.00 tot 05.00 uur zit de Qi vooral in de Longen (
element Metaal, Yin). De Longen zorgen ervoor dat Qi en bloed naar de organen worden gevoerd. 
Mensen die rusteloos zijn en last hebben van slapeloosheid hebben een overactieve Yang-energie.
 Terwijl we wakker liggen zouden we oefeningen moeten doen om dit ‘vuur’ te blussen. Adem een paar keer diep in en uit. Wrijf de handen tegen elkaar totdat ze warm zijn en plaats de handpalmen vervolgens over de ogen. Masseer de neusvleugels en oren. Bedek de oren met je handen en plaats de vingers op het achterhoofd. Tik met de vingers op het achterhoofd. Spreid je armen naar beide kanten. Slik een aantal keren je speeksel door en stel voor hoe dit naar beneden stroomt tot aan de navel.
Rond 05.00 uur neemt de Dikke Darm (element Metaal, Yang) het over van de Longen. Ergens in de periode tot 07.00 uur worden we wakker en staan we op. Een bezoek aan het toilet is nodig om je lichaam te ontdoen van ontlasting. Chinese tips voor een goed ochtendritueel zien er als volgt uit. Zorg voor geschikte kleding om je te beschermen tegen ziekmakende factoren. Wordt rustig wakker en ga zo mogelijk bij een raam zitten, in het licht. Drink een kop warm water en kam je haar en hoofd herhaaldelijk. Dit verheldert de ogen en verfrist de geest. Het is tijd om je te gaan wassen.

Maag en Milt
Als we dan opgestaan zijn en ons ochtendritueel hebben uitgevoerd komt de periode van Maag (element Aarde, Yang), die duurt van 07.00 tot 09.00 uur. Tijd voor ons ontbijt dus, omdat de Maag-Qi actief is. Eet warm voedsel zegt de Chinees. Neem daarna even rust en loop langzaam door de kamer, zo’n 50 tot 60 stappen. Wrijf onderwijl over je buik en maag om het eten beter te verteren.
Met voldoende Yang-energie afkomstig van het eten, transformeert de Milt voeding in voor het lichaam bruikbare energie. De Milt-periode (element Aarde, Yin) duurt van 
09.00 tot 11.00 uur. Bloed en Qi stromen door de Milt-meridiaan en ondersteunen het metabolisme; in bloed en Qi omgezet voedsel wordt naar de spieren gezonden. Dit is de perfecte tijd om te werken. De Milt zorgt voor voldoende activiteit.

Hart en Dunne Darm
Van 11.00 tot 13.00 uur komt het Hart aan de beurt. Element Vuur, Yin. Het is lunchtijd. Een gebalanceerde, voedzame lunch is belangrijk. De lunch zou bij voorkeur warm en vullend moeten zijn en geen rauw voedsel moeten bevatten. Maak na de lunch een korte wandeling. Wrijf over maag en onderrug om de Milt en Nieren te activeren. Drink een beetje thee en doe een middagdutje van een halfuur.
Van 13.00 tot 15.00 uur volgt de Dunne Darm (element Vuur, Yang). Hierna wordt het weer tijd voor meer activiteit. De Dunne Darm scheidt en distribueert het voedsel.

Blaas en Nieren
Het accent van de Qi zit van 15.00 tot 17.00 uur in de Blaas (element Water, Yang). Dit zijn piekuren om te werken en studeren. Het is het moment van de dag dat de Blaas-meridiaan aan het werk gaat. De Blaasmeridiaan loopt van de voeten naar het hoofd en de hersenen. Omdat energie actief naar de hersens stroomt is dit de juiste tijd voor efficiënt werk. Drinken van thee wordt geadviseerd. De Blaas-meridiaan is een belangrijk kanaal om te ontgiften. Extra water drinken helpt in deze periode ook, omdat de toxines via de urine worden afgevoerd.
Om 17.00 uur verschuift het accent van de energie naar de Nieren (element Water, Yin). Dit duurt tot 19.00 uur. De Nieren beginnen met opslaan van Jing (Essentie; lichaamssappen, hormonen e.d.). Bij uitstek het moment om de Nieren te versterken. Het is tijd om te dineren, maar ook hier geldt weer: niet te veel. Een klein beetje wijn is goed om de bloedcirculatie te bevorderen. Dronkenschap daarentegen is juist slecht.

Pericard en Driewarmer
De avond begint en de energie zit vooral in het Pericard (van 19.00 tot 21.00 uur, element Vuur, Yin). Het pericard is het hartzakje, dat het hart en de beginpunten van de belangrijkste bloedvaten omhult.
 Het zorgt voor bescherming van het Hart. Neem een warm voetbad, dit helpt om pathogene hitte en vocht te verdrijven en bevordert de bloedcirculatie. Ook is dit een goede tijd om te lezen, maar niet zoveel dat de ogen gaan branden. Te diep nadenken is ook niet aangeraden rond deze tijd, omdat te veel mentale activiteit Hitte veroorzaakt (aandoeningen worden in de Traditionele Chinese Geneeskunde omschreven als weersomstandigheden) en de Nier-Yin uitput. Hierdoor kan een disbalans ontstaan tussen Hart en Nieren, Vuur en Water. De Chinezen zeggen dat als Water en Vuur in je lichaam in balans zijn, alles in balans is. Masseer het punt Yongquan (op de voetzool, midden op de voetzool net naast de bal van je voet).
Van 21.00 tot 23.00 uur volgt dan de Driewarmer (element Vuur, Yang). Voldoende Yang-energie is cruciaal voor mensen om gedurende de dag actief te kunnen zijn. Het moet daarom op de juiste tijd worden opgeslagen. Slapen is de best manier om Yang op te slaan, wat betekent dat je tussen 21.00 en 23.00 uur moet gaan slapen. Mensen zouden tussen 19.00 en 23.00 uur binnen moeten blijven. Om in slaap te komen wordt geadviseerd om op je zij te liggen, met een been gebogen over de andere. Wees kalm en probeer aan niets te denken. Alleen wanneer het Hart slaapt (aan niets denkt), kun je lekker slapen.

In ons moderne, chaotische leven is het lastig om de regels van de orgaanklok in te passen. Maar vooral als je wat gaat mankeren is je motivatie om die regeltjes toch nog eens even te bestuderen wellicht wat groter.