Tai Chi zorgt zoals we weten voor ontspanning, maar maakt spieren en pezen sterker en kan flexibiliteit vergroten. Hierdoor kan het bij senioren helpen voorkomen dat zij ernstig vallen, doordat zij beter in balans komen en meer zelfvertrouwen krijgen, zo blijkt uit verschillende nieuwe wetenschappelijke onderzoeken.

“Senioren die Tai Chi beoefenen worden minder afhankelijk van thuiszorg en zijn in staat om zich beter te verplaatsen,” zegt Vishal Shah, een derdejaars medisch student aan de medische afdeling aan de Universiteit van Vermont in Burlington. De resultaten van het onderzoek werden gepresenteerd op de 141e bijeenkomst van de American Public Health Association. Shah en zijn team hebben onderzoek verricht onder personen van 65 jaar en ouder, in een woon-/zorgcentrum in Vermont waar vallen de voornaamste oorzaak is voor het gewond raken en overlijden van ouderen.
De onderzoekers gebruikten een systeem om het zelfvertrouwen van de ouderen te kunnen meten, de zogeheten Activities-Specific Balance Confidence Scale. Dat gebeurde tijdens activiteiten als buiten wandelen, in en uit en auto stappen en wandelen in een zeer drukke omgeving zoals een parkeerplaats. In zijn algemeenheid rapporteerden de Tai Chi deelnemers een hogere mate van zelfvertrouwen dan de controlegroep bij activiteiten die balans vereisen. 80% van deze deelnemers gaf aan een betere balans te hebben en meer zelfvertrouwen bij hun dagelijkse bezigheden. De wetenschappers gaan het onderzoek uitbreiden naar andere woon-/zorgcentra in heel Vermont.

In Los Angeles keken onderzoekers van het AltaMed gezondheidscentrum in een ander proefonderzoek naar de effecten van een Tai Chi programma op 31 ouderen met een geschiedenis van een of twee keer vallen en mensen met geen enkele valpartij. De senioren namen deel aan tweewekelijkse sessies die bestonden uit tien minuten warming up, twintig minuten Tai Chi en vijf minuten cooling down. De deelnemers leerden ook bewegingen en houdingen met ademhalings- en meditatietechnieken. Alle deelnemers werden voor en na de training ingeschat op hun valrisico via wat wordt genoemd de Berg Balance Test Scale. Daarmee worden valrisico’s ingeschat en ingedeeld in de categorieën laag, mild, gemiddeld en hoog.

Slechts een paar van de deelnemers verschoven naar een lager risico categorie, maar veel deelnemers vertoonden “een toegenomen motivatie voor fysieke aciviteit en cognitieve herstructurering” en “een meer positieve houding naar het leven toe, ze bleven minder lang in negatieve gedachten en emoties hangen”, zo rapporteerden de onderzoekers. Ze omschreven dat het bemoedigend was om te zien dat het valrisico afnam, dat de deelnemers zich beter voelden, en zich verheugden op de lessen.

Oefeningen om de kracht in het onderlichaam te verbeteren zijn slechts één component van een uitgebreide benadering om valpartijen te reduceren, vertelt Mary Gallant en Kelly Winjum van de Health Foundation in New York. Zij ontdekten tijdens hun onderzoek dat oefeningen, waaronder Tai Chi, in combinatie met verbeteringen en aanpassingen in huis een bijzonder effectieve manier zijn voor valpreventie. Ironisch genoeg ontdekten de onderzoekers dat de moeilijkst te overtuigen doelgroep de professionele gezondheidszorgers waren.

Voordelen van Tai Chi
De arts Peter Wayne, onderzoeksdirecteur aan het Osher Centrum voor Integratieve Geneeskunde in Boston – die ook Tai Chi deskundige is – zegt dat de gezondheidsvoordelen van de lichaam/geest-oefeningen zeer goed gedocumenteerd zijn, en de beoefening heeft een groot aantal fysiologische en mentale gezondheidsvoordelen. “Wij denken in termen van biologisch systeem. Het is niet slechts één actief ingrediënt dat invloed heeft op het fysiologische proces,” zo vertelt hij. “Tai Chi heeft een portfolio aan actieve ingrediënten die allerlei verschillende processen beïnvloeden.”

Als positieve effecten van Tai Chi kwamen tijdens de onderzoeken onder meer naar voren de sterkere benen, zoals de deelnemers zelf konden waarnemen, en het afnemen van de angst om te vallen. Die angst is vaak op zichzelf al een risico, schetst dr. Wayne. Er zijn ook aanwijzingen dat de mobiliteit toeneemt.

American Public Health Association (APHA) 141st Annual Meeting: Abstracts 279776, 282712, 289749. Presented November 3, 2013.